Doğu Beyazıt Ağrı iline bağlı bir ilçemizdir. Tarihi ve kültürel açıdan şehrin diğer merkezlerine göre çok daha gelişmiştir. Geçmişte pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış ilçe içinde çok sayıda insan yaşamaktadır. Yıllar içinde hakimiyet altına girdiği uygarlıklar içinde Medler, Persler, Bizans ve Romalılar, Asur ve Urartular bulunmaktadır. Kültürel açıdan geniş olan ilçe doğal güzellikler açısından da ayrıca gezilip görülmeye değer yerlerden birisidir. Doğu gezinizde bu şirin ilçeyi mutlaka ziyaret etmeyi ihmal etmeyin. Doğubayazıt ovasının güneydoğusunda kurulu olan ilçe Kars ilçesi fethedildikten sonra Türk topraklarına katılmıştır. Bir süre sonra da bölge Moğolların istilasına uğramıştır. Daha sonra ilçe Akkoyun ve Karakoyunluların da hakimiyetine geçmiştir. Sonraki zamanlarda Safeviler’in hakimiyetinde kalan bölge uzun süre Safeviler tarafından yönetildikten sonra 1514 yılında Çaldıran savaşı olduktan sonra Osmanlı Devleti’nin hakimiyetine geçmiştir. Bu şekilde görüldüğüm gibi ilçe Osmanlı Devleti’nin hakimiyetine geçene kadar çok sayıda medeniyetler tarafından istilaya uğramış ve yönetilmiştir. İlçe bu açıdan pek çok değişik yapıda kültüre de ev sahipliği yapmıştır. İlçeyi sadece kültürel miraslarını tanımak için bile ziyaret etmeniz geçerli bir nedendir. İlçede kaldığınız müddetçe ilçenin kültürel miraslarını tanımaya ve anlamaya çalışabilirsiniz. Kültürel açıdan oldukça değerli olan ilçe turistik açıdan değerli ve önemli olan yaşam merkezlerinden biri haline gelmiştir.

Doğubayazıt Nerede Bulunur?

agri-dogu-beyazit-harita

Anadolu topraklarının doğusunda Ağrı ilinde yer alan Doğubayazıt ilçesi Doğubayazıt Ovası’nın güneydoğusunda bulunmaktadır. Ağrı iline 95 kilometre kadar mesafede bulunmaktadır. Ağrı dışında Erzurum’a 295 km, Van’a 175 km, Iğdır’a 49 km kadar uzaklıkta bir mesafede bulunmaktadır. Gürbulak Sınır Kapısı’na da 35 km kadar mesafede bulunmaktadır.

Doğubayazıt’a Nasıl Gidilebilir?

Doğubayazıt’a kolay ve hızlı bir şekilde ulaşım sağlamak için uçak yolculuğunu tercih edebilirsiniz. Doğubayazıt’a yakın havalimanları olarak Ağrı, Van, Kars, Erzurum ve Iğdır havalimanları bulunmaktadır. Bu iller üzerinden Doğubayazıt ilçesine otobüs seferleri bulunmaktadır. Otobüs yolculuğu yapmak isteyen kişiler için düzenli olarak Ankara, İstanbul, Erzurum, İzmir, Ağrı, Van, Iğdır gibi büyük ve önemli şehirler üzerinden otobüs seferleri düzenlenmektedir. Bu şehirler üzerinden otobüs ile de isterseniz ilçeye ulaşmanız mümkündür.

Doğubayazıt’ta Nerede Kalınır?

İlçede kalmak ya da konaklamak için pek çok seçeneğiniz bulunmaktadır. İster rahat ve konforlu ortamda konaklama merkezi olarak otelleri tercih edebilir, isterseniz kamp yapabileceğiniz uygun mekanlarda kamp yaparak konaklayabilirsiniz. Tercih sizin. İstediğiniz konaklama seçeneğini tercih ederek mekanda rahatça konaklayabilirsiniz. Kamp alanı ve otel dışında aynı zamanda bölgede konaklama için tercih edebileceğiniz öğretmen evleri de bulunmaktadır. İsteyen kişiler öğretmen evlerini konaklama için tercih edebilir. Kalacağınız yeri seçtikten sonra bir müddet yerinizde dinlenebilir ve sonrasında bölgeyi keşfetmek için gezi yolculuğunuza çıkabilirsiniz.

Doğubayazıt’ta Gezilecek Yerler

Zengin kültürel değerlere sahip olan Doğubayazıt ilçesi içerisinde gezilip görülmeye değer pek çok mekan bulunmaktadır. Bu mekanlar içinde görülmeye değer önemli yerleri sizin için paylaşmaya çalışacağız.

Balık Gölü: En yüksek oluşumlu göl olarak bilinen Balık Gölü ilçenin doğal güzellikleri arasında görülmeye değer en güzel yerlerinden birisidir. Göl içinde pek çok balık türü yaşamaktadır. Bunlar içinde Sazan ve alabalık en çok yaşayan balık türlerindendir. Göl, hem yazın hem de kışın görsel anlamda ziyafet niteliğinde olan ilçenin muhteşem güzellikteki doğal güzelliklerinden birisidir. İlçeyi ziyaret için geldiğinizde Balık Gölü’nü mutlaka ziyaret etmeyi unutmayın.

Balık Gölü
Balık Gölü

Bayazıt Camii: Oldukça ihtişamlı ve görkemli yapısıyla dikkat çeken yapı ilçenin kültürel zenginliği açısından en değerli yapılarından birisidir. Caminin tarihçesi Yavuz Sultan Selim’e kadar dayanmaktadır. Bu zamandan itibaren yapı günümüze kadar ulaşmıştır. Doğubayazıt ziyaretiniz sırasında bu ihtişamlı yapıyı da mutlaka ziyaret edin.

Bayazıt Camii
Bayazıt Camii

Doğubayazıt Kalesi: Tarihi mekanlar içinde ilçede görülmeye değer yerlerden birisi de Doğubayazıt Kalesi’dir. Kale Urartular döneminde inşa edilmiştir. Kale içinde bu döneme ait pek çok kalıntıyı görmeniz mümkündür. Bu dönemin mimarisi en iyi şekilde yansıtılmıştır.

Ahmet-i Hani Türbesi: Bu bölgede yaşadığı düşünülen Ahmet Hani isimli yazar ölünce bu bölgede yer alan sarayın karşısına gömülür. Bundan sonra burası türbe olarak gören görür. Türbe hem yerli hem de yabancı turistler tarafından ziyaret edilmektedir.

İshak Paşa Sarayı: İshak Paşa Sarayı aynı zamanda İshak Paşa Külliyesi olarak da anılmaktadır. Abdi Paşa tarafından inşa sarayın temeli atılmış ve bölgede can bulmuştur. Sarayda 18. Yüzyıla ait eser bulunmaktadır. Yüzlerce odası bulunan saray turistlerin bölgede en çok ziyaret edildiği mekanlardan birisidir.

İshak Paşa Sarayı
İshak Paşa Sarayı

Meteor Çukuru: Küçük Ağrı’nın bitiş noktasında yer alan Meteor çukuru, Gürbulak sınır kapısı ile Sarıçavuş köyü arasındaki yerde yer almaktadır. 1892 yılları içinde gökyüzünden düştüğüne inanılan büyük bir parçanın bu çukuru meydana getirdiğine inanılmaktadır. Bu açıdan bu bölge turistler açısından büyük ilgi görmektedir.

Buz mağarası: Küçük Ağrı’nın güney eteğinde Meteor çukuru ile aynı lav tüneli sisteminde yer alan bir mağaradır. Mağara içinde saf buz tabakaları oluşmuştur. Mağara içinde bulunan hava bileşimleri zehirli yapıda değildir. Aynı zamanda buzluk olarak adlandırılan mağara bölgede bulunan halkın su ihtiyacını da karşılamaktadır.

Buz mağarası
Buz mağarası

Doğubayazıt’ta Ne Yenir?

Doğubayazıt mutfağında doğu kültürü tahmin edildiği gibi hakim olmaktadır. Doğu mutfağında en çok tüketilen ürünlerden olan et yemek kültüründe olmazsa olmazlardandır. Özellikle kürt mutfağı bölgede yoğun olarak sunulan lezzetlerdendir. İlçede en çok Selekeli adı verilen saç kavurma tüketilmektedir. Bunun dışında Abdigor köftesi ve Gosteberg et de bölgede en çok yenilen ve sevilen lezzetler içerisindedir.

Doğubayazıt Ekonomisi

Doğubayazıt ilçesi ekonomik açıdan dış ticaret bağlı olarak ithalat ve ihracat ve aynı zamanda sınır ticareti yapan bir ilçedir. Sınır ticaret olarak bölgenin çok fazla geliştiği söylenemez. Çünkü koto uygulaması uygulandığı için bölgede sınır ticaret azalmaktadır. İlçede teşvik desteği uygulansa da bu uygulama henüz pek de yeterli değildir. İlçenin ekonomik açıdan kalkınması ve daha güçlü bir yapıda olması için turizm hayvancılık ve tarıma dayalı olarak üretimin iyi bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekir. Ancak bu şekilde faaliyetler yapılırsa bölge ekonomik açıdan gelişebilir. Aksi takdirde bölgenin  ekonomik anlamda gelişimi zor olabilir.

Doğubayazıt Turizmi

Doğubayazıt gümrük sınır kapısına yakın olması, tarihi ve kültürel açıdan zengin oluşu, Ağrı Dağı gibi önemli dağın yakınında yer alması bölgeyi turizm açısından oldukça etkili konuma getirmektedir. Ağrı Dağı, hem bölgenin hem de ülkemizin en yüksek dağıdır. Ağrı dağı tepesi, 4 mevsim boyunca karlıdır. Ağrı Dağı’nın  u muhteşem manzarası çok ilgi çekmekte ve buraya gelen turist sayısını arttırmaktadır. Aynı zamanda burada Nuhun gemisinin olduğunu da düşünenler vardır. Bu durumda bölgeye gelen turist sayısını arttırmaktadır.

Ağrı Dağı dışında Doğubayazıt’ta doğal güzellikler açısından zengin olan yerler içinde Tendürek Dağı, Sürbahar ve Meşar köyleri, Gürbulak sınır kapısında yer alan Meteor Çukuru, Buz mağarası ve tatlı suyu gelmektedir. Buraları da bölgede doğal güzellikler açısından görülmeye değer yerler içindedir.

Ağrı Dağı
Ağrı Dağı

Doğubayazıt mı, Doğubeyazıt mı?

Uzmanlara göre Bayazid terimi çok daha uygun olarak görülmektedir. Ancak daha sonra en çok hangisi kullanılıyorsa onun meşru görülmesi konusunda görüş birliğine varılmaktadır. Araştırmalara göre ilçe eskiden beri Doğubayazid olarak kullanılmaktaydı. Daha sonra Doğubayazıt ve aynı zamanda Doğubeyazıt çok daha yaygın olarak söylenmeye başlanmıştır. Resmi olarak yazışmalarda ve Kültür Bakanlığı internet sitesinde de Doğubayazıt olarak geçmektedir.

Tarihçi ve yazarlar ilçenin asıl adının yanı Beyazıt teriminin kullanılmasından yana olmuşlardır. Her ne kadar yaygın olarak kullanılan terim sık kullanılsa da ilçenin asıl ve doğru kaynağından adının kullanılması gerektiği konusunda tarihçi ve yazarlar hem fikirdirler.

Doğubayazıt’ın Dünü ve Bugünü

Bölge uzun yıllardır çok sayıda uygarlığın etkisi altında kalmıştır. Bu durum ilçenin çok sayıda uygarlık tarafından yönetilmesini ve bölgede çeşitli kültürlerin de oluşmasına zemin hazırlamıştır. Osmanlı- Rus savaşında Rusların savaşta başarılı olmasıyla yönetim Rusların eline geçmiştir. Daha sonra Edirne antlaşmasında Osmanlı Devleti yüklü miktarda savaş tazminatı ödedikten sonra ilçenin yönetimini devralmıştır. Bu dönemden sonra ilçe artık Osmanlı Devleti tarafından yönetilmeye başlamıştır. Daha sonra Rusların işgali üzerine yönetim tekrar Rusların eline geçse de Sovyet Rusya ile Moskova antlaşması ve Kars Antlaşması yapıldıktan sonra Türk- Sovyet sınırı tastik edilmiştir. Bu dönemden sonra artık Doğubayazıt’ın yönetimi tamamen Türkiye’nin eline geçmiştir.

Doğubayazıt Gelenek ve Görenekleri

İlçe manevi duygulara önem veren bir yerdir. Örneğin bölgede en çok ziyaret edilen ve yapılan geleneklerden birisi Hanıbaba ziyaretidir. İlçede durumu kötü olanlar, evli kişiler, yolculuk yapacak olanlar huzur bulmak için bu türbeyi ziyaret etmektedir. Hanıbaba Türbesi, Yukarı Doğubayazıt’ta bulunmaktadır. Özellikle bayram zamanları ve Cuma günleri burası yoğun bir şekilde ziyaret edilmektedir. Adak adayan kişiler adaklarını adadıktan sonra park alanında piknik yapmakta ve dualar ederek manevi duygularını güçlendirmektedir.

Doğubayazıt Yönetimi

Doğubayazıt yönetiminde daha önceleri Rus ve Ermeniler etkiliydi. Daha sonra Rus ve Ermeniler Bayazıt sancağından çekildikten sonra Bazayıt’ı teslim alan Alay Komutanı Miralay Hüsnü Bey, mahalli bir hükümet teşkilatı belirlemiştir. Bir müddet idare Hüsnü Bey’in talimatına göre yapılmıştır.

 

 

 

SON YAZILARIMDAN HABERDAR OL

E-Mail adresime kayıt olursanız haftalık yazılarımdan haberdar olabilirsiniz.

Bir yorum bırak

Yorumunuzu yazınız
Lütfen isminizi yazın